Sehiv secdesi, namazda unutulan bir vacibi ya da geciken bir rüknü telafi etmek için namazın sonunda yapılan iki secdeye denir. Sehiv, yanılma ve dalgınlık demektir. Hanefî mezhebinde bu secde vaciptir. Yapılmazsa namaz boşa gitmez ama eksik kalır. Farz bilerek terk edildiyse ya da vacip kasten bırakıldıysa secde yetmez. Namaz yeniden kılınır.
Farz, vacip ve nafile namazda hüküm aynıdır. Vitir de buna girer. Kaza namazında da yanılma olursa secde o namazın sonunda yapılır. Kaza nasıl kılınırsa kılınsın, sehiv onun yerine geçmez. Borç ayrıdır. Kılınışı kaza namazı nasıl kılınır yazısında duruyor.
Sehiv secdesi ne zaman yapılır?
Unutarak birinci oturuşu atlamak, Fatiha’dan sonra sûre okumamak, gizli okunacak rekatta sesli okumak ya da sesli okunacak rekatta içinden okumak sehiv gerektirir. Bir rüknü, mesela rükûyu, vakti geçecek kadar geciktirmek de aynı kapsamdadır. Kısa bir tereddüt yetmez. Namazın içinde bir rükün edecek kadar düşünmek secdeyi vacip kılar.
Rekat sayısında şüphe ilk kez oluyorsa namaz baştan kılınır. Bu şüphe sık geliyorsa, kanaatin ağır bastığı sayı tutulur ve sonunda sehiv secdesi yapılır. Kanaat yoksa en az sayı esas alınır. Üç mü dört mü diye namazın yarısı düşünmeyle geçerse, o namazı bitirip yeniden kılmak daha selimdir.
İmama uyan kişi kendi yanılmasından dolayı secde etmez. İmam yanılırsa cemaat de onunla secde eder. İmam secde etmeden selamı verip göğsünü kıbleden çevirirse, cemaat tek başına bu secdeyi tamamlamaz. Namazı imamla birlikte bitirmiş olur. Sünneti unutmak, Hanefîde sehiv gerektirmez. Sübhaneke’yi atlamak bu yüzden namazı bozmaz.
Sehiv secdesi nasıl yapılır?
Son oturuşta yalnız Ettehiyyatü okunur. Sağ tarafa selam verilir. Ara vermeden “Allahu ekber” denir ve secdeye gidilir. Üç kez “Sübhâne rabbiye’l-a’lâ” denir. Tekbirle oturulur, ikinci secdeye varılır, yine üç kez aynı tesbih okunur. Tekbirle oturulur. Bu oturuşta Ettehiyyatü, Salli, Barik ve Rabbena okunur. Önce sağa, sonra sola selam verilir.
Türkiye’de yaygın uygulama budur. Selamı iki tarafa verip hemen, konuşmadan ve kıbleden dönmeden secdeye varmak da Hanefî imamlar arasında geçer. Yaygın olan, tek selamla secdeye gitmektir. Ayrıntı Diyanet Haber’in sehiv secdesi anlatımında duruyor. Başka mezhepte secde namazın sünneti sayılabilir ve selamdan önce yapılabilir. Bu yazı Hanefî çizgiyi esas alır.
Secde aklına selamdan sonra gelirse, konuşmamış ve göğsünü kıbleden çevirmemiş olmak şartıyla yapılır. Konuşulduysa ya da namazdan çıkıldıysa o secde kaçmış olur. Farz eksik kaldıysa secdeyle kapatılmaz. Namaz iade edilir.
Sık sorulanlar
Sehiv secdesi vacip mi?
Hanefî mezhebinde vaciptir. Unutulan vacip ya da geciken rükün varsa yapılır. Yapılmazsa namaz bozulmaz, eksik kalır.
İki tarafa selam verdikten sonra yapılır mı?
Konuşulmamış ve kıbleden dönülmemişse yapılır. Yaygın uygulama, Ettehiyyatü’den sonra yalnız sağa selam verip secdeye gitmektir.
Vitirde sehiv gerekir mi?
Gerekir. Vitirde kunut unutulursa ya da bir vacip gecikirse namazın sonunda sehiv secdesi yapılır.
Yorum gönder