Migren, sıradan bir baş ağrısından daha ağır seyreden, çoğu zaman başın bir tarafında zonklayan bir ağrıdır. Yanında mide bulantısı, ışığa ve sese tahammülsüzlük gelir. Kimi insanda ağrıdan önce gözün önünde ışık, zigzak ya da karartı belirir. Buna aura denir. Her baş ağrısı migren değildir. Her migren de aynı şiddette tutmaz.
Ağrı birkaç saat sürebilir, bazen bir günü geçer. Kişi o sırada işini bırakır, karanlık bir odaya çekilir. Bu hali “biraz yoruldum” diye geçiştirmek doğru olmaz. Migren bir sinir sistemi durumudur. Evde yapılan şeyler krizi hafifletebilir. Migreni ortadan kaldırmaz.
Migren nasıl anlaşılır?
Ağrı genellikle tek taraftadır ve nabız gibi atar. Hareket etmek, merdiven çıkmak, eğilmek ağrıyı artırır. Işık rahatsız eder, konuşma sesi bile fazla gelir. Mide bulanır, kimi kusar. Ağrıdan önce esneme, boyun tutulması ya da belli bir kokuya tahammülsüzlük de olabilir.
Boyundan yayılan, iki tarafta birden duran ve mideyi bozmayan ağrı daha çok gerilim tipidir. İkisini ayırmak her zaman evde mümkün olmaz. İlk kez bu kadar şiddetli bir ağrı oluyorsa, ağrı birden bire en yüksek şiddete çıkıyorsa ya da kol güçsüzlüğü, konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa evde beklemek yerine acile gidilir. 50 yaşından sonra yeni başlayan baş ağrısı da doktora bırakılır.
Evde ne iyi gelir?
Karanlık ve sessiz bir oda, krizin ilk saatlerinde en işe yarayan şeydir. Perde kapatılır, telefon ekranı bırakılır. Soğuk bir bez ya da buz alnına, şakağa ya da enseye konur. Bezi doğrudan tene yapıştırmayın. İnce bir örtü arada dursun. On beş dakika yeter. Uzun süre buz tutmak deriyi rahatsız eder.
Su içmek de ihmal edilmesin. Açlık ve susuzluk krizi büyütebilir. Ağır yemek, yağlı sos ve çok şekerli içecek o sırada iyi gelmez. Hafif bir şey, su ve dinlenme daha uygundur. Kafein bazı kişilerde krizin başında rahatlatır, bazılarında uyku kaçırıp ağrıyı uzatır. Daha önce size iyi geldiyse bir fincan kalabilir. Denemediyseniz kriz anı deneme vakti değildir.
Uyku düzeni de ağrıyı etkiler. Gece 3’te yatıp öğlen kalkan biri, hafta sonu geç uyuyarak açığı kapatınca pazar akşamı ağrı tutabilir. Aynı saatte yatıp kalkmak, öğün atlamamak ve uzun süre aç kalmamak, ilaç kadar konuşulan ama daha az uygulanan tedbirdir.
Ekran, parfüm, sigara dumanı ve yanıp sönen ışık o gün uzak durulacak şeylerdir. Boyun ve omuz gerginse ılık duş iyi gelebilir. Sert masaj, kriz sırasında ağrıyı artırabilir.
Ne zaman doktora gidilir?
Evdeki tedbir iki üç krizde bir işe yarıyorsa ve ağrı günü kapatıyorsa bir nöroloji kontrolü yerindedir. Aylık ağrı günleri artıyorsa, ağrı kesici her hafta alınıyorsa ya da aura ilk kez oluyorsa da beklemeyin. Sık alınan ağrı kesici, bir süre sonra kendi başına ağrı yapabilir. Buna ilaç aşırı kullanım baş ağrısı denir. Dozu kendi kendine artırmak çözmez.
Bu yazı teşhis koymaz, ilaç önermez. Migreni olan biri hangi ilacı, ne zaman alacağını doktoruyla konuşur. Evde yapılanlar o tedavinin yerine geçmez. Krizi hafifletir, tetiği azaltır. Gerisi muayene işidir.
Yorum gönder